Copywriting voor het Internet

Inhoudsopgave:

1. Marketing Communicatie via Internet
2. Schrijven met een doel
3. Bekijk het eens vanuit het perspectief van de lezer
4. Eisen te stellen aan goede content voor een bredere doelgroep
5. Een goede verleider neemt de tijd
6. Beperkingen van Internet communicatie
7. Internet communicatie, oftewel content is king

1. Marketing communicatie via Internet

In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, is Internet geen massacommunicatiekanaal, maar juist een kanaal voor één-op-één communicatie. Het zijn altijd individuen, die gebruik maken van Internet, en 'nee' zeggen op Internet kan simpel door het kruisje rechtsboven aan te klikken.

Daarom zult u, als u via Internet de interesse van uw doelgroep wilt wekken, met uw marketingcommunicatie exact moeten inspelen op de behoefte van uw doelgroep en dus moeten weten wat uw doelgroep zoekt. Gladde verkooppraatjes zullen zeker ieder doel missen. U zult herkenbaar moeten zijn voor en specifiek naar uw doelgroep, want de individuele internetsurfer is niet op zoek naar algemeenheden, maar naar informatie waar juist hij of zij iets aan heeft. Het is niet erg dat 90% van de ‘kijkers’ naar uw tekst onmiddellijk constateert hier niets mee te kunnen. Als 10% wel de tekst echt gaat lezen, dan haalt u meer rendement dan wanneer 99% de tekst bekijkt, deze niet onaardig vindt maar er vervolgens niets mee doet.

Copywriting of marketingcommunicatie is zorgen dat u overkomt bij uw doelgroep. Het is meer dan enkel communiceren via inhoud en vorm. Juist het raken van de niveaus emotie en vernieuwing bij de doelgroep is cruciaal, als u nieuwe klanten wilt hebben. Juist via Internet is te volgen wat prospects met een artikel doen. Als bezoekers een link volgen in een artikel, dan weet u dat ze meegaan in het proces dat u aanbiedt. Als ze echter bijvoorbeeld teruggaan naar het menu, dan weet u zeker dat u hen niet hebt kunnen boeien, althans niet in het kader van hun koopproces.

Schrijven voor Internet is dan ook voor veel copywriters een zeer frustrerende bezigheid. Juist via Internet is te zien hoe bezoekers reageren op hun teksten. Bij hardcopy brochureteksten of mailings kan nooit worden geconstateerd hoeveel er direct in de prullenmand verdwijnt. Op Internet is dit wel zichtbaar en copywriters die niet gewend zijn te schrijven voor Internet, worden daar vaak niet vrolijk van.

In dit artikel gaan we verder in op hoe u doelgericht kunt schrijven, wat zeker voor Internet een absolute voorwaarde is. ‘Nee’ zeggen op Internet is tenslotte, dankzij dat kruisje rechtsboven, heel eenvoudig.

2. Schrijven met een doel

De eerste stap om doelgericht te kunnen schrijven, is je inleven in de doelgroep en de behoeften van die doelgroep.
Als het gaat om een krant of een vakblad waarop men zich kan abonneren, dan zal de lezer niet zo snel alleen even koppensnellen, maar is hij toch geneigd om het geheel even door te bladeren, want hij betaalt tenslotte niet voor niets voor dit blad.
De lezer op Internet is wat dat betreft veel selectiever en stelt daarmee hogere eisen aan de auteur en aan de vorm.
Om met de vorm te beginnen: op Internet moet de schrijver rekening houden met het patroon volgens welk de lezer te werk gaat: 'Kijken, bekijken en dan lezen’. In de meeste tijdschriften is dit voor de lezer niet mogelijk; ze bieden dan vaak nog wel een inhoudsopgave (kijken), maar slechts sporadisch een omschrijving (bekijken). In kranten tref je zelfs geen inhoudsopgave aan, maar alleen een aantal highlights.

Het belangrijkste kenmerk van een Internetgebruiker is dus, dat hij getrapt leest:

De eerste stap is ‘kijken’. Als de internetbezoeker u en uw site niet kent, dan beslist hij doorgaans binnen 5-7 seconden of hij uw site überhaupt de moeite waard vindt om te blijven. In die 5-7 seconden zal hij getriggerd moeten worden om iets te gaan bekijken. Over het algemeen is de internetbezoeker nog niet bereid om via een muisklik een actie te ondernemen. Hij zal getroffen moeten worden door een titel of een plaatje, dat juist voor hem herkenbaar is, waardoor hij bereid is te gaan 'bekijken' (stap 2).
Om deze eerste stap in dit proces überhaupt te kunnen laten plaatsvinden, is een eerste voorwaarde dat u extreem goed vindbaar bent in de zoekmachines en een tweede dat uw bezoekers vanuit de zoekmachines niet op uw homepage landen, maar op de pagina’s waarop ingespeeld wordt op hun behoefte. Als u gebruik maakt van een 'virtuele meubelboulevard', dan kunt u meeliften op de vindbaarheid van zo’n portal en op het vertrouwen dat een dergelijk portal al heeft. Door dit vertrouwen zal de bezoeker bijna automatisch bereid zijn om ook de tweede stap te zetten.

De tweede stap is 'bekijken'. De bezoeker heeft de indruk gekregen, dat u inspeelt op zijn/haar behoefte en hij/zij wil nu in 10-20 seconden verifiëren of dat inderdaad klopt. Het gaat dus in deze fase nog steeds om de behoefte van de bezoeker en niet om de oplossing van de aanbieder. Als u de bezoeker er niet van overtuigt dat u mogelijk zijn behoefte kunt invullen, dan is de bezoeker weg. Als de emotionele 'klik' gemaakt kan worden van 'Precies, dat heb ik nou ook', dan is de bezoeker actiebereid en is hij bereid om door te klikken. Op dat moment gaat de bezoeker zijn derde stap zetten.

De derde stap is een actie (een muisklik) met de bereidheid tot lezen. De bezoeker moet dus kunnen doorklikken naar de content die inspeelt op zijn behoefte. Hier hoeft niet kort te worden geformuleerd, want de bezoeker is bereid tot lezen. Omdat de meeste mensen er een hekel aan hebben om lange teksten op een beeldscherm te lezen, is het handig om een mogelijkheid te bieden tot printen of downloaden. In dit laatste geval kan natuurlijk als voorwaarde worden gesteld, dat de bezoeker een aantal gegevens achterlaat, zodat u hem later per e-mail of telefonisch kunt benaderen. Omdat u de bezoeker de indruk wilt geven, dat het winstgevend is om de content te downloaden, is het handig om deze in MS Word beschikbaar te stellen, zodat de bezoeker teksten ook zelf kan bewerken en gebruiken.

De bezoeker moet de indruk hebben dat uw teksten er voor hem zijn. Als hij de indruk heeft, dat zijn gemak niet centraal staat, verliest u in hoog tempo zijn goodwill.

Op Internet wordt meestal via gratis nieuwsbrieven of RSS-feeds content onder de aandacht van lezers gebracht. Deze content is eveneens gratis en daarom in de perceptie van de lezer per definitie minder waardevol. Een lezer zal het dan ook niet erg vinden, dat hij content mist en zelfs snel geneigd zijn om het gratis abonnement op de nieuwsbrief of RSS op te zeggen. Andere technisch mogelijkheden om de aandacht van de lezers te trekken(misschien afgezien van een weblog of een forum) zijn er niet.
Daarom ook is mond reclame zo belangrijk. Mond-tot-mond reclame wordt gegenereerd via bijvoorbeeld abonnees op nieuwsbrieven, die content zo waarderen dat zij collega’s, vrienden of familie erop attenderen, in geval deze een probleem of een behoefte hebben. Nog een stap verder is, dat ze content aanbevelen, alleen maar omdat deze leuk en/of actueel is. Maar niet de auteur bepaalt dit, maar de lezer.

3. Bekijk het eens vanuit het perspectief van de lezer

Laten we eens een aantal voorbeelden geven van hoe een lezer tegen content aankijkt:

• U leest De Telegraaf (ochtendkrant) omdat u op de nuchtere maag geen trek hebt in al te zware kost, maar toch even op de hoogte wilt zijn van het nieuws dat u interesseert.
• U leest het FD (ochtendkrant), maar dit bewaart u totdat u op uw werk een kop koffie drinkt.
• U leest het NRC (avondkrant) vanwege de achtergrondartikelen die veelal een politieke lading hebben. U moet er niet aan denken, deze op uw nuchtere maag te moeten consumeren.

Afhankelijk van uw leefpatroon kiest u voor een krant en u consumeert deze op het moment, dat u er trek in hebt.
Op Internet ligt dit iets complexer. Een schrijver op Internet zal zich bewust moeten zijn van de behoeften en gewoonten van de doelgroep. Hij zal zich ervan bewust moeten zijn met welke doelgroep hij te maken heeft en wat deze doelgroep wil. En voorts moet hij in staat zijn om zichzelf te positioneren en dat ook waar te maken.

Als u gaat schrijven voor Internet, moet u eerst bepalen of u een niche-player wilt zijn (alternatief voor een vakblad) of dat u wilt inspelen op de behoefte van een bredere doelgroep. Kiest u ervoor om een niche-player te zijn, dan richt u zich enkel op een smalle, specifieke doelgroep. Als uw content dan kwalitatief wat te wensen over zou laten, is dat meestal geen probleem. Probeert u echter te schrijven voor een bredere doelgroep, dan stelt dit veel hogere eisen aan uw content, omdat uw content dan voor subdoelgroepen in ieder geval al minder interessant zal zijn. Ook wordt het dan belangrijker rekening te houden met het patroon ‘kijken, bekijken, lezen’. Een lezer zal het namelijk irritant vinden, dat hij verleid wordt een artikel te lezen, waarvan hij achteraf vindt dat dat zonde van zijn tijd was.

4. Eisen te stellen aan goede content voor een bredere doelgroep

We zetten voor u een aantal geleerde lessen op een rijtje:

• Weet wat uw (sub-)doelgroepen zijn en weet waar hun behoeften liggen.
• Zorg voor een toonzetting op uw site, gericht op deze doelgroepen. Als op uw site een herkenbare sfeer aanwezig is, dan betekent dat, dat u weliswaar lezers afstoot, maar ook dat u andere lezers bindt. ‘Neutrale’ lezers zijn per definitie niet interessant, omdat zij zich niet binden en dus ook nooit mond-tot-mond reclame voor u zullen maken. (Zie ook Artikel over Viral Marketing)
• Schrijf opinievormend. Feiten zijn niet overtuigend en leveren u noch fans noch vijanden op. Waar geen chemie is, is ook geen waardering en als u geen waardering oogst, had u zich de moeite van het schrijven kunnen besparen.
• U kunt het lezen van uw nieuwsbrief niet afdwingen bij uw doelgroep. Zorg daarom altijd voor een mix van informatieve artikelen, achtergrondartikelen en columns. Mogelijk zet de lezer een vlag bij uw nieuwsbrief om later ook de ‘drogere kost’ nog te bekijken.
• Vermijd verkooppraatjes. Daarvan is de internetlezer niet gediend en hij zal zeker niet aarzelen om dat kruisje rechtsboven aan te klikken of zelfs zijn abonnement op uw nieuwsbrief op te zeggen.
• Zorg voor een mix van actueel en tijdloos. Nieuwsberichten zijn vaak persberichten, die volgens bovenstaande normen niet worden gewaardeerd. Bovendien zijn ze verouderd voordat Google ze goed en wel in zijn index heeft opgenomen.
• Iedere website heeft een boomstructuur, maar zorg er ook voor dat uw site bij de bezoeker overkomt als een netwerk, door artikelen onderling naar elkaar te laten verwijzen.
• Geef de lezer het idee dat u een verleider bent, die kennis wil delen, en geen verkoper. U kunt een follow up uitvoeren op iemand die via zijn klikgedrag duidelijk maakt, dat hij zich heeft laten verleiden. Dat iemand een artikel van u leest of downloadt zegt niets over zijn perceptie van het artikel. Pas de muisklik volgend op dit lezen geeft een indicatie van zijn waardering.

Aan de sterspots zien we dat reclames ofwel inhoudelijk ofwel humoristisch zijn. Gelukkig kent Internet niet de beperking van dure zendtijd. Daar moet u gebruik van maken door te komen met de goede mix.

5. Een goede verleider neemt de tijd

Zeker nu tegenwoordig de bezoekers veelal geen beslissers meer zijn maar beïnvloeders van hun directie, zult u met uw bezoekers een duurzame relatie moeten opbouwen. Dat kost tijd. Maar u kunt niet langer enkel gaan voor een one-night-stand. Dat verleiden tijd kost, is gelukkig op Internet geen enkel probleem.
Internet communicatie zal gelaagd moeten worden opgebouwd. De eerste en belangrijkste stap is de verleiding. Die moet leiden tot hongerigheid. Als u via Internet meer dan een CD wilt verkopen, zal het koopproces tijd in beslag nemen. De volgende fasen, die soms bij elkaar maanden in beslag kunnen nemen, worden daarbij doorlopen:

• Ja precies, dat probleem heb ik ook.
• En het doet nog pijn ook.
• Zo heb ik er nog nooit tegenaan gekeken.
• Dat zou mij ook wel smaken.

Op Internet kunt u de bezoeker rustig de tijd gunnen om elk van deze fasen te kauwen en te herkauwen. Voorwaarde is wel dat u de bezoeker weet te binden, zodat hij na zijn eerste bezoek in elk geval zodanig hongerig is geworden, dat hij moeite wil doen om uw site opnieuw te vinden.
En dan biedt u natuurlijk een menu dat tegemoet komt aan de volgende stappen in het koopproces. Zodra de bezoeker echt hongerig is, is hij koopbereid en wordt het tijd om aan tafel te komen.
Als het proces van hongerig worden stagneert, bijvoorbeeld omdat de bezoeker het eerst nog intern moet verkopen, dan kunt u hem een handje helpen door hem bijvoorbeeld uit te nodigen voor een interactief webseminar, zodat de verleiding geïntensiveerd kan worden. Bovendien geeft u dit de gelegenheid om via polls te checken of de klant hongerig genoeg is.
Uiteraard zult u een keer bij de bezoeker aan tafel moeten komen, want voordat hij klant wordt, zal hij in elk geval willen controleren of u blauwe ogen heeft.

6. Beperkingen van Internet communicatie

Natuurlijk heeft Internet communicatie ook zijn beperkingen.

• Het is een ‘liefdesspel’ dat de nodige tijd kost. Als u haast heeft, dan zult u teleurgesteld worden. Als u niet specifiek wordt, zal men niet op u vallen. Voordeel is wel dat u tegelijkertijd vele minnaars kunt behagen, zonder dat van jaloezie sprake is, en u komt in contact met ‘minnaars’ die u anders nooit ontmoet zou hebben of waarvan u zelfs het bestaan vaak niet eens kende.
• Internet communicatie is een subtiel spel. U zult rekening moeten houden met diverse gelaagdheden en gevoelens moeten aanspreken om de liefde van de bezoeker in de vorm van binding te laten ontluiken. Veel marketeers en copywriters hebben moeite om hiervoor de juiste toon te vinden en zijn teveel gericht op scoren.

Wij spelen dit spel intussen 4,5 jaar en we leren nog iedere dag bij. Het grote voordeel van Internet is, dat het in feite alleen maar een platform is, waarop je meerdere media kunt inzetten met een sterk oplopende interactiviteit (website, e-mail, chat, webconferencing etc.) en dat je steeds via tracking and tracing kunt nagaan hoe er op je communicatie gereageerd wordt, zodat je je continu kunt verbeteren. Via offline communicatie is dit vrijwel niet mogelijk, zodat daar dit leereffect ontbreekt.

7. Internet communicatie ofwel content is king

Internet communicatie ontwikkelt zich zowel kwalitatief als kwantitatief razendsnel. Het is echter verbazingwekkend hoeveel bedrijven dit er gewoon bij doen of uitbesteden aan reclamebureaus, die ook weinig meer van Internet weten dan hoe ze een goed-ogende website moeten maken.
Internet is geen verkoopmedium maar een communicatiemedium, waarmee u nieuwe contacten legt en waarmee u relaties virtueel kunt beheren. Belangrijkste voordeel daarbij is dat u aanzienlijk kunt besparen op uw marketing en verkoopkosten. Internetstrategie gaat daarom al lang niet meer om techniek. Het gaat om content, waarmee u in gesprek komt met bezoekers en waardoor er binding optreedt. Dat betekent ook, dat u oog moet hebben voor niet professionele behoeften.
Wij hebben het gemerkt aan onze artikelen ter ontspanning. Deze trokken op de nieuwsbriefdag vele honderden bezoekers. Niet dat iemand er daadwerkelijk iets aan had, maar puur vanuit de optiek van klantenbinding waren ze waardevol. Een deal sluiten bestaat enerzijds uit inhoud, maar vergeet ook niet de emotie. Zonder een goed gevoel komt er geen deal tot stand. En dat kun u via Internet opbouwen, ook al kost het vaak wat meer tijd.
Kortom, internetmarketing is een gecompliceerd spel.